« و خداوند غفور و رحيم است » ( * ( وَاللَّه غَفُورٌ رَحِيمٌ ) * ) . عجب اينكه از يك سو با آن همه آيات كوبنده ، « اصحاب افك » را شديدا محكوم مىكند ، اما براى اينكه افراد افراطى از حد تجاوز نكنند با سه جمله كه هر يك از ديگرى گيراتر و جذابتر است احساساتشان را كنترل مىنمايد : نخست امر به عفو و گذشت مىكند . سپس مىگويد آيا دوست نداريد خدا شما را ببخشد ؟ پس شما هم ببخشيد . و سر انجام دو صفت از صفات خدا كه « غفور » و « رحيم » است به عنوان تاكيد ذكر مىكند اشاره به اينكه شما نمىتوانيد داغتر از فرمان پروردگار باشيد خداوند كه صاحب اصلى اين حكم است غفور و رحيم است ، او دستور مىدهد كمكها را قطع نكنيد ، ديگر شما چه مىگوئيد ؟ ! بدون شك همه مسلمانانى كه در ماجراى افك درگير شدند با توطئه قبلى نبود ، بعضى از منافقين مسلماننما پايه گذار بودند ، و گروهى مسلمان فريب خورده دنباله رو ، بدون شك همه آنها مقصر و گناهكار بودند ، اما ميان اين دو گروه فرق بسيار بود ، و نمىبايست با همه يكسان معامله كنند . به هر حال آيات فوق درس بسيار بزرگى است براى امروز و فرداى مسلمانان و همه آيندگان كه به هنگام آلودگى بعضى از افراد به گناه و لغزشى ، نبايد در كيفر از حد اعتدال تجاوز كرد ، نبايد آنها را از جامعه اسلامى طرد نمود ، و نبايد درهاى كمكهاى را به روى آنها بست تا يكباره در دامن دشمنان سقوط كنند و در صف آنها قرار گيرند . آيات فوق در حقيقت ترسيمى از تعادل « جاذبه » و « دافعه » اسلامى است : آيات افك و مجازات شديد تهمتزنندگان به نواميس مردم نيروى عظيم دافعه را تشكيل مىدهد ، و آيه مورد بحث كه سخن از عفو و گذشت و غفور و رحيم بودن خدا مىگويد بيانگر جاذبه است ! .